Hiện tượng kính cường lực tự vỡ – hay “tự nổ” khi không có tác động mạnh – là vấn đề khiến nhiều gia đình và chủ đầu tư lo lắng. Tuy tỷ lệ xảy ra không cao, nhưng hậu quả và tâm lý bất an là điều dễ hiểu.
Với vai trò nhà cung cấp kính hiệu suất cao, SGEC mang đến góc nhìn khoa học, giải thích chính xác nguyên nhân và đề xuất bộ giải pháp an toàn phù hợp cho mọi loại công trình.
1. Kính Cường Lực Tự Vỡ Là Gì? Vì Sao Xảy Ra?
Kính cường lực được tôi ở 650–700°C rồi làm lạnh nhanh, tạo ứng suất nén bề mặt giúp tăng độ bền gấp 4–5 lần kính thường. Tuy nhiên, ẩn trong cấu trúc kính có một yếu tố vi mô nhưng ảnh hưởng rất lớn: hạt Nickel Sulfide (NiS).
1.1. NiS – tạp chất nhỏ nhưng là “nguồn cơn” của hiện tượng tự nổ
Trong quá trình sản xuất phôi kính, các hạt NiS tồn tại với kích thước siêu nhỏ (≈ 50 micromet). Dù dây chuyền hiện đại đến đâu, ngành kính thế giới vẫn thừa nhận: không thể loại bỏ NiS hoàn toàn.
Điểm nguy hiểm của NiS nằm ở việc thay đổi thể tích:
-
Khi nung nóng ở giai đoạn tôi → NiS nở ra.
-
Khi làm lạnh nhanh → thủy tinh đông cứng trước, còn NiS chưa kịp ổn định.
-
Khi sử dụng → NiS tiếp tục giãn nở theo nhiệt độ môi trường.
Sự thay đổi thể tích này tạo ra ứng suất nội tại, đủ để phá vỡ cân bằng của tấm kính → dẫn đến kính cường lực tự vỡ dù không có tác động ngoại lực.
2. Phân Biệt “Vỡ Do Va Đập” và “Kính Cường Lực Tự Vỡ/Nổ Tự Phát”
Để xử lý đúng sự cố, cần phân biệt rõ 2 hiện tượng hoàn toàn khác nhau.
Bảng so sánh chuyên môn SGEC
| Tiêu chí | Vỡ do ngoại lực | Tự nổ do NiS / ứng suất |
|---|---|---|
| Nguyên nhân | Va đập, rơi, đập mạnh, chịu lực quá mức | Không có va chạm. NiS, ứng suất mép, sốc nhiệt |
| Dấu hiệu | Có điểm lực – nứt chân chim từ tâm va chạm | Không có điểm tác động. Nứt từ mép hoặc bất kỳ vị trí nào |
| Mảnh vỡ | Mảnh lớn, vuông, lan theo hướng lực | Vỡ “giòn” thành hạt nhỏ vuông đều nhau |
| Âm thanh | Nghe tiếng “rắc” rồi vỡ | Tiếng “bụp/bùm”, vỡ đột ngột không báo trước |
3. Những Nguyên Nhân Thường Gặp Khiến Kính Cường Lực Tự Vỡ Trong Thực Tế
Ngoài NiS – yếu tố mang tính “bản chất vật liệu”, hiện tượng kính cường lực tự vỡ còn liên quan tới nhiều điều kiện sử dụng, môi trường và thi công lắp đặt.
3.1. Sốc nhiệt (Thermal Shock)
Khi chênh lệch nhiệt độ giữa hai mặt kính quá lớn, tấm kính sẽ giãn nở không đồng đều, sinh ra ứng suất. Ví dụ điển hình:
-
Mặt ngoài phơi nắng gắt, mặt trong có điều hòa lạnh.
-
Kính phòng tắm đang nóng, bất ngờ bị xả nước lạnh.
Khi ứng suất nhiệt đủ lớn, kính có thể nứt hoặc tự vỡ ngay tại vùng chịu chênh lệch nhiệt cao nhất.
3.2. Lắp đặt sai kỹ thuật – “kẻ thù thầm lặng” của kính cường lực
Rất nhiều sự cố kính cường lực tự vỡ xuất phát từ khâu lắp đặt:
-
Kính bị siết quá chặt trong khung, không có khe hở giãn nở.
-
Mép kính tì trực tiếp vào thép, bê tông hoặc vật cứng.
-
Bề mặt kê kính không phẳng, tạo điểm tì cục bộ.
-
Không dùng gioăng, đệm đúng chuẩn ở vùng tiếp xúc.
Những lỗi này khiến mép kính luôn trong tình trạng “căng”, chỉ cần thêm tác động nhiệt hoặc rung động là có thể vỡ bất ngờ.
3.3. Va chạm nhẹ tích lũy theo thời gian
Dù kính cường lực rất bền, nhưng việc đóng mở cửa mạnh, va đập lặp lại tại một vị trí, hoặc xuất hiện vết xước sâu ở mép kính… đều tạo ra điểm yếu vi mô. Qua thời gian, điểm yếu này có thể phát triển thành vết nứt và dẫn đến hiện tượng vỡ mà người dùng tưởng là “kính cường lực tự vỡ”.
3.4. Di chuyển, tháo lắp, sửa chữa không đúng quy trình
Khi tấm kính đã qua sử dụng bị tháo xuống, di chuyển hoặc chỉnh sửa mà không tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật, nguy cơ phát sinh vết nứt ẩn và kính cường lực tự vỡ trong tương lai là hoàn toàn có thể xảy ra.
4. Cách Xử Lý Khi Kính Cường Lực Tự Vỡ – Quy Trình An Toàn SGEC Khuyến Nghị
Khi kính cường lực tự vỡ, dù mảnh vỡ đã được thiết kế để ít sắc hơn so với kính thường, nhưng nguy cơ gây thương tích, trơn trượt hoặc ảnh hưởng kết cấu vẫn rất lớn. SGEC gợi ý quy trình xử lý an toàn như sau:
4.1. Giữ bình tĩnh và rời khỏi khu vực
Ngay khi nghe tiếng nổ hoặc phát hiện kính vỡ, hãy rời khỏi vùng có mảnh kính rơi. Đặc biệt, cần nhanh chóng đưa trẻ nhỏ và người già ra khỏi khu vực.
4.2. Cách ly và cảnh báo
Dùng băng dán, vật cản hoặc biển báo tạm thời để ngăn người khác vô tình bước vào vùng có mảnh kính. Với công trình công cộng, đây là bước bắt buộc để đảm bảo an toàn.
4.3. Liên hệ đơn vị kỹ thuật chuyên nghiệp
Không nên tự leo lên tháo phần kính còn lại, nhất là với các tấm kính lớn, kính ở cao hoặc kính mặt dựng. Đội kỹ thuật sẽ có dụng cụ bảo hộ, thiết bị hỗ trợ và phương án tháo dỡ an toàn.
4.4. Dọn dẹp và loại bỏ hoàn toàn tấm kính hư hỏng
Sau khi tháo hết phần khung, toàn bộ kính vỡ cần được thu gom, không giữ lại để sử dụng lại bất kỳ mảnh nào. Các mảnh nhỏ li ti, hạt kính vụn cần được hút và quét sạch nhiều lần.
4.5. Kiểm tra các vị trí kính còn lại
Sau một sự cố kính cường lực tự vỡ, nên kiểm tra kỹ các cửa, vách, lan can kính khác trong cùng khu vực để phát hiện sớm vết nứt, xước mép hoặc lắp đặt không chuẩn.
5. Giải Pháp Phòng Tránh Hiện Tượng Kính Cường Lực Tự Vỡ – Chuẩn An Toàn SGEC
5.1. Sử dụng kính đạt tiêu chuẩn – kiểm soát NiS nghiêm ngặt
Để giảm rủi ro kính cường lực tự vỡ, vật liệu đầu vào phải được kiểm soát chặt chẽ ngay từ phôi kính. SGEC sử dụng nguồn phôi đạt chuẩn quốc tế, hạn chế tối đa tạp chất NiS và đảm bảo quá trình tôi kính được phân bố nhiệt đồng đều, giảm ứng suất nội sinh trong sản phẩm.
5.2. Heat Soak Test (HST) – Giải pháp quan trọng để loại bỏ kính có NiS
SGEC cung cấp tùy chọn HST theo tiêu chuẩn châu Âu EN 14179. Quá trình HST đưa kính qua môi trường nhiệt độ cao nhằm kích hoạt sớm những tấm kính có chứa NiS không ổn định.
Kết quả:
-
Tỷ lệ kính tự nổ sau khi lắp đặt giảm xuống mức rất thấp, chỉ còn khoảng 0,01%.
-
Công trình gần như loại bỏ được nguy cơ tự vỡ không báo trước.
5.3. Lắp đặt đúng kỹ thuật – yếu tố then chốt quyết định độ an toàn
Ngay cả khi kính đạt chất lượng cao, rủi ro vẫn có thể xảy ra nếu việc lắp đặt không đúng tiêu chuẩn. Đây là điểm mà SGEC đặc biệt nhấn mạnh trong các hướng dẫn kỹ thuật dành cho đối tác thi công.
Những lỗi lắp đặt phổ biến dễ gây Kính cường lực tự vỡ gồm:
-
Khe giãn nở không đúng quy chuẩn
-
Mép kính tì trực tiếp vào thép hoặc bê tông
-
Mặt đặt kính không phẳng, gây tạo điểm chịu lực cục bộ
-
Không sử dụng gioăng đệm chuẩn kỹ thuật
Khi tồn tại các lỗi này, kính luôn ở trong trạng thái chịu ứng suất mép và bất kỳ thay đổi nhiệt nào cũng có thể kích hoạt vỡ đột ngột.
5.4. Giải pháp hạn chế sốc nhiệt cho công trình
Ở các vị trí tiếp xúc nắng mạnh như mặt dựng, cửa sổ hướng Tây, phòng kính rộng hoặc khu vực có biến thiên nhiệt độ lớn, SGEC khuyến nghị sử dụng các dòng kính có khả năng kiểm soát nhiệt tốt hơn nhằm giảm chênh lệch nhiệt độ giữa hai mặt kính.
Các lựa chọn phù hợp bao gồm:
-
Kính Low-E với lớp phủ kiểm soát bức xạ
-
Kính hộp cách nhiệt IGU giúp ổn định nhiệt và chống giãn nở không đều
Những giải pháp này giúp giảm nhiệt độ đột biến, hạn chế sốc nhiệt – một trong những nguyên nhân thường gặp gây ra hiện tượng kính cường lực tự vỡ.
5.5. Kiểm tra định kỳ – phát hiện sớm điểm yếu
Công trình sử dụng nhiều kính nên được kiểm tra định kỳ để phát hiện:
-
Xước mép
-
Nứt vi điểm
-
Rung lắc tại bản lề
-
Áp lực bất thường ở khung
Việc phát hiện sớm giúp ngăn ngừa sự cố và đảm bảo vận hành ổn định lâu dài.
Kết Luận
Kính cường lực tự vỡ là hiện tượng có cơ sở khoa học, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát bằng vật liệu chất lượng cao, quy trình kiểm định nghiêm ngặt và hướng dẫn lắp đặt đúng tiêu chuẩn.
Với các công nghệ hiện đại, đặc biệt là Heat Soak Test, SGEC đảm bảo mang đến sản phẩm an toàn, ổn định và bền vững cho mọi dự án, từ dân dụng đến cao ốc thương mại.
Liên hệ SGEC Việt Nam
SGEC – Trọng nghĩa • Trọng tín • Vững bước tự cường
🏢 D11-NV9, Ô số 39, Khu đô thị mới Lê Trọng Tấn, P. Dương Nội, Hà Nội
📞 Hotline: 1900 9083 – 0911 136 999
🌐 Website
📘 Facebook
